Rehber
İlk ihracattan önce hazırlanması gereken yedi şey
İlk ihracat siparişinden önce üreticinin hazırlaması gereken belgeler, kayıtlar, fiyat ve teslim şekli kararları. Sırasıyla ve nedenleriyle.

İlk ihracat siparişinden önce hazırlanması gereken yedi şey şunlardır: ihracatçı birliği üyeliği, ürünün gümrük tarife pozisyonu, bir ürün dosyası, yazılı bir ihracat fiyat tablosu, seçilmiş bir teslim şekli, bir ödeme yöntemi ve bir gümrük müşaviri. Bunlar hazır değilse sipariş geldiğinde haftalar kaybedilir ve çoğu zaman alıcı bekleyemez.
1. İhracatçı birliği üyeliği
Türkiye'de ihracat yapabilmek için ürününüzün sektörüne uygun bir ihracatçı birliğine üye olmanız gerekir. Üyelik, gümrük beyannamesinin onaylanmasından ihracat desteklerine başvurmaya kadar pek çok işlemin ön koşuludur. Başvuruyu ilk siparişi beklemeden yapın; işlem birkaç gün sürebilir.
2. Gümrük tarife pozisyonu
Ürününüzün gümrük tarife pozisyonu, yani GTİP numarası, hedef ülkede ödenecek gümrük vergisini, istenecek belgeleri ve dış ticaret istatistiklerini belirler. Yanlış pozisyon hem vergi hesabını bozar hem de pazar araştırmasını yanlış veriye dayandırır. Emin değilseniz gümrük müşavirinizle birlikte netleştirin.
3. Ürün dosyası
Alıcının ilk istediği şey teknik bilgi ve fotoğraftır. Ürün dosyası; ürünün ölçülerini, ambalaj bilgisini, bir paletteki ve bir konteynerdeki adedi, raf ömrünü ve varsa sertifikaları içermelidir. Bu dosya İngilizce ve hedef pazarın dilinde hazır olursa ilk görüşme çok daha hızlı ilerler.
Bir konteynere kaç koli sığdığını bilmeyen üretici, nakliye fiyatını da bilemez.
4. Yazılı ihracat fiyat tablosu
İhracat fiyatı yurt içi fiyata bir oran eklenerek bulunmaz. Ambalaj, iç nakliye, gümrük müşavirliği, liman giderleri ve gerekirse navlun ile sigorta tek tek hesaplanmalıdır. Bunun nasıl yapıldığını ihracat fiyatı rehberinde örnek bir tabloyla anlattım.
5. Teslim şekli
Teslim şekli, malın riskinin ve masrafının alıcıya nerede geçtiğini belirler. Uluslararası Ticaret Odası'nın Incoterms 2020 kuralları bu şekilleri tanımlar. İlk ihracatta çoğu üretici için malın gemiye yüklenmesine kadar sorumluluk aldığı FOB ya da fabrika çıkışı teslim anlamına gelen EXW daha yönetilebilir bir başlangıçtır; ancak EXW'de ihracat gümrük işlemlerini kimin yapacağını sözleşmede açıkça yazmak gerekir.
6. Ödeme yöntemi
Peşin ödeme satıcı için en güvenli, alıcı için en zor yöntemdir. Akreditif iki taraf için de güvence sağlar ama banka masrafı ve belge disiplini gerektirir. Mal mukabili ödeme ise alıcıyı tanımıyorsanız risklidir. İlk siparişte hangi yöntemi kabul edeceğinize alıcıyla konuşmadan önce karar verin.
7. Gümrük müşaviri
İhracat beyannamesi çoğunlukla bir gümrük müşaviri aracılığıyla verilir. Müşavirinizi sipariş gelmeden seçin, ürününüzü ve ambalajınızı ona önceden anlatın. İlk sevkiyatta yapılan küçük bir belge hatası, malın limanda günlerce beklemesine yol açabilir.
Kısa kontrol listesi
- İhracatçı birliği üyeliği tamam mı?
- GTİP numarası müşavirle teyit edildi mi?
- Ürün dosyası iki dilde hazır mı?
- EXW ve FOB fiyatları yazılı mı?
- Kabul edilecek ödeme yöntemi belli mi?
Kaynaklar
- Uluslararası Ticaret Odası (ICC), Incoterms 2020 kuralları
- T.C. Ticaret Bakanlığı, ihracat mevzuatı ve ihracatçı birlikleri